Menu główne
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej nabywa osoba, która znalazła się w trudnej sytuacji życiowej, w szczególności z powodu:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Pomocy społecznej udzielają ośrodki pomocy społecznej oraz powiatowe centra pomocy rodzinie. Ponadto, na terenie każdego powiatu powinien funkcjonować całodobowy ośrodek interwencji kryzysowej. Zadania z zakresu pomocy społecznej realizują ponadto organizacje pozarządowe oraz Kościoły.
Pracą socjalną są działania, których celem jest usamodzielnianie osób i rodzin i pomoc w odzyskiwaniu bądź wzmacnianiu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie (np. organizowanie wsparcia środowiskowego, organizowanie porad i konsultacji specjalistycznych, poszukiwanie dodatkowych źródeł finansowania istotnych potrzeb życiowych rodzin, udzielanie informacji, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia).
Do zadań pracownika socjalnego należy w szczególności:
1. praca socjalna
2. dokonywanie analizy i oceny zjawisk, które powodują zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych świadczeń
3. udzielanie informacji, wskazówek i pomocy w zakresie rozwiązywania życiowych spraw osobom, które dzięki tej pomocy będą zdolne samodzielnie rozwiązywać problemy będące przyczyna trudnej sytuacji życiowej; skuteczne posługiwanie się przepisami w realizacji tych zadań
4. pomoc w uzyskaniu dla osób w trudnej sytuacji życiowej poradnictwa dotyczącego możliwości rozwiązywania problemów i udzielania pomocy przez właściwe instytucje państwowe, samorządowe i organizacje pozarządowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomocy
5. udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej
6. pobudzanie społecznej aktywności i inspirowanie działań samopomocowych w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób, rodzin, grup i środowisk społecznych
7. współpraca i współdziałanie z innymi specjalistami w celu przeciwdziałania i ograniczania patologii i skutków negatywnych zjawisk społecznych, łagodzenie skutków ubóstwa
8. inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom mającym trudną sytuację życiową oraz inspirowanie powołania instytucji świadczących usługi służące poprawie sytuacji takich osób i rodzin
9. współuczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdrożeniu oraz rozwijaniu regionalnych i lokalnych programów pomocy społecznej ukierunkowanych na podniesienie jakości życia.
W pomocy społecznej wnioski o pomoc mogą mieć formę pisemną, jednak pracownicy socjalni są zobowiązani przyjąć wniosek składany ustnie np. drogą telefoniczną. Nie jest konieczne by wniosek precyzował oczekiwany zakres pomocy lub żeby był składany przez osobę zainteresowaną. Pomoc społeczna może być również udzielana z własnej inicjatywy ośrodka pomocy społecznej (z urzędu) po zgłoszeniu dokonanym przez osobę, której sprawa nie dotyczy. Pracownik socjalny, po przyjęciu sygnału o problemie i rozpoznaniu potrzeb danej osoby lub rodziny, powinien sam zaproponować najkorzystniejsze formy świadczeń i doprowadzić do ich uzyskania.
We wnioskach składanych na piśmie warto zawrzeć informacje o:
-
-
-
-
Po złożeniu wniosku, w ciągu najdalej czternastu dni, należy spodziewać się wizyty w domu pracownika socjalnego, który przeprowadzi wywiad środowiskowy.
W sprawach nie cierpiących zwłoki, wymagających pilnej interwencji ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie, wywiad przeprowadza się w terminie 2 dni od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia.
Przyznanie świadczenia pomocy społecznej jest prawie zawsze poprzedzone przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania lub w miejscu stałego czy czasowego pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Wywiad dotyczy nie tylko osoby ubiegającej się o pomoc ale również osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących, a także członków najbliższej rodziny (rodziców lub dzieci czy też rodzeństwa). W trakcie przeprowadzania wywiadu pracownik socjalny ma prawo żądać złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym rodziny. Odmowa złożenia tego rodzaju oświadczenia jest podstawą do negatywnego rozpatrzenia wniosku. Formularz wywiadu środowiskowego jest wypełniany przez pracownika socjalnego. Po zakończeniu wywiadu jest on przedstawiany do podpisu osobie składającej wniosek. Złożenie podpisu oznacza, iż wnioskodawca potwierdza zgodność danych zawartych w formularzu ze stanem faktycznym.
W terminie do 30 dni od zakończenia wywiadu środowiskowego zostanie wydana pisemna decyzja w sprawie realizacji bądź odmowy realizacji wniosku. Od decyzji przysługuje możliwość odwołania się -
Ze względu na długi okres oczekiwania na rozpatrywanie odwołań, w niektórych wypadkach warto rozważyć możliwość ponowienia wniosku bez składania odwołania. Należy wówczas pracować nad poprawieniem argumentacji i uzupełnieniem wniosku -
Świadczenia w postaci interwencji kryzysowej, poradnictwa i pracy socjalnej nie wymagają wydawania decyzji i nie są uzależnione od poziomu dochodów.
Zasiłek stały przysługuje:
1. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej
2. pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Zasiłek stały ustala się w wysokości:
-
-
Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej zasiłek stały nie przysługuje.
Zasiłek okresowy nie jest świadczeniem przyznawanym na stałe (jak w przypadku zasiłku stałego). Może być przyznany osobom i rodzinom ze względu na np. długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie. Zasiłek okresowy jest przyznawany jeśli osoba lub rodzina nie przekracza kryterium dochodowego.
Wysokość zasiłku ustala się:
-
-
Kwota zasiłku nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Okres na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy, uzależniony jest od indywidualnej sytuacji osoby czy rodziny, określa go ośrodek pomocy społecznej na podstawie posiadanego rozeznania okoliczności sprawy.
Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, a także kosztów pogrzebu.
Osobom bezdomnym i innym osobom nie posiadającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o Narodowym Funduszu Zdrowia, może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.
Zasiłek celowy może być przyznany również osobom i rodzinom, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego oraz osobom i rodzinom, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W takich sytuacjach zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu (kryterium dochodowego) i może nie podlegać zwrotowi. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
-
-
Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia osoby lub rodziny
Pomoc ta ma się przyczyniać do szeroko pojętej adaptacji zawodowej: uzyskania lub/i utrzymania przez wnioskodawcę zatrudnienia oraz do tworzenia przez wnioskodawców własnych miejsc pracy. Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia jest przyznawana przez ośrodek pomocy społecznej w postaci świadczeń w naturze lub w formie pieniężnej. Pomoc w naturze polegać może na udostępnieniu (na drodze umowy użyczenia) maszyn i narzędzi pracy stwarzających możliwość zorganizowania własnego miejsca pracy oraz udostępnianiu urządzeń ułatwiających pracę osobom niepełnosprawnym. Świadczenia pieniężne w celu ekonomicznego usamodzielnienia się mogą być przyznane w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki. Tego rodzaju pożyczka może być umorzona w całości lub części na wniosek zainteresowanego. Szczegółowe zasady udzielania pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie się są ustalane w drodze uchwały podejmowanej przez radę gminy.
Za osobę, która rezygnuje z pracy zawodowej (lub korzysta z urlopu bezpłatnego), w celu sprawowania opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalno-
Warunki uzyskania tego rodzaju pomocy są następujące:
-
-
Składka ta jest opłacana przez cały okres sprawowania opieki (nie ma limitu czasu).
Konieczność sprawowania opieki stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w zaświadczeniu wydanym nie wcześniej niż na 14 dni przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności i świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem. Mogą one polegać na: usprawnianiu do funkcjonowania w społeczeństwie, pielęgnacji, rehabilitacji fizycznej, terapii psychologicznej i pedagogicznej, wsparciu edukacyjnym, pomocy mieszkaniowej.
Usługi specjalistyczne dotyczyć mogą na przykład osób: z zaburzeniami psychicznymi, osób chorujących psychicznie, osób chorujących neurologicznie lub z uszkodzeniem centralnego układu nerwowego, osób z upośledzeniem umysłowym, osób z uszkodzeniami narządów ruchu i innych.
Usługi opiekuńcze i usługi specjalistyczne, świadczone są w miejscu zamieszkania, ale realizowane mogą być również w ośrodkach wsparcia np.: w dziennych domach pomocy społecznej (DDPS), środowiskowych domach samopomocy (ŚDS) dla osób z zaburzeniami psychicznymi i ośrodkach opiekuńczych, które zapewniają między innymi terapię zajęciową, zajęcia rehabilitacyjne, kulturalne, rekreacyjne i wyżywienie podczas pobytu.
Odpłatność za usługi opiekuńcze uzależniona jest od dochodu na członka rodziny a jej wysokość ustalana przez gminę w formie uchwały. Dlatego też odpłatność może być różna w zależności od miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej. W przypadku specjalistycznych usług opiekuńczych, wysokość odpłatności jest kontrolowana stosownym rozporządzeniem Ministra Pracy.
Generalnie, zasady przeliczania dochodu i wysokość odpłatności są, w wypadku usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, znacznie korzystniejsze niż zasady ustalania uprawnień do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (kryterium dochodowego). W ten sposób jest zagwarantowana dostępność usług opiekuńczych dla większej ilości osób.
Dzienny dom pomocy społecznej (DDPS)
Oferuje pobyt dzienny, posiłek oraz różne formy aktywności, wynikające z potrzeb i możliwości uczestników. Uczestnikami mogą być osoby samotne, niezdolne do prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego, osoby pozbawione kontaktów społecznych, niezdolne do pracy, w podeszłym wieku.
Środowiskowe domy samopomocy (ŚDS)
Są elementem powstającego systemu psychiatrii środowiskowej. Uczestnikami środowiskowych domów samopomocy są osoby z zaburzeniami psychicznymi, które nie wymagają hospitalizacji. Ich celem jest udzielanie wsparcia w leczeniu ambulatoryjnym i zapewnienie warunków do readaptacji społecznej.
Wysokość opłat ustalana jest przez ośrodek pomocy społecznej w uzgodnieniu z osobą zainteresowaną. Istnieje możliwość bezpłatnego uczestnictwa w ośrodkach wsparcia w sytuacji kiedy dochód osoby zainteresowanej lub jej rodziny nie przekracza kryterium dochodowego, a także z innych uzasadnionych sytuacją klienta powodów.
Należy pamiętać, że ośrodki pomocy społecznej oferują nie tylko pomoc w formie materialnej ale również w formie pracy socjalnej i poradnictwa specjalistycznego (np. psychologicznego). Pracownik socjalny może udzielić pomocy uczestnikom w załatwieniu spraw urzędowych i innych ważnych spraw bytowych.
O skierowanie do domu pomocy społecznej może ubiegać się osoba wymagająca całodobowej opieki. Umieszczenie w domu pomocy społecznej może nastąpić jeśli zapewnienie usług opiekuńczych jest niemożliwe bądź ich organizacja nie jest w stanie zagwarantować bezpiecznego funkcjonowania osoby zainteresowanej w miejscu zamieszkania. Dom pomocy społecznej zapewnia całodobową opiekę, zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe, edukacyjne i religijne.
Podstawy prawne:
1. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 08.115.728).
2. Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 roku w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U.05.189.1598).
<< powrót do strony Przydatne informacje
