Meteorologia - Strona Pomorskiej Fundacji Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych Keja

WYKŁAD VI

"METEOROLOGIA"

Cóż to jest meteorologia? Ano, mówiąc żartobliwie, jest to burżuazyjnapseudonauka, mająca na celu ogłupianie klasy żeglującej :). A mówiąc poważnie, jest to nauka, która stara się wyjaśnić co dzieje się w tym wielkimtyglu, zwanym ziemską atmosferą. Tutaj zajmiemy się tylko częścią tego zagadnienia.
Na pewno słyszeliście o niżach i wyżach. Nie będę się wdawał w to jakpowstają, bo dużo by pisać, istotne dla nas jest to, że niże powstajągłównie nad wodą (Atlantykiem), przychodzą do nas z zachodu, i niosą ze sobąbardzo dużo wilgoci. Wyże z kolei powstają głównie nad lądem icharakteryzują się suchym powietrzem. Zimą, jak mamy wyż to jest mroźno isłonecznie, a jak mamy niż to jest cieplej, ale pochmurno i pada śnieg.
Latem z kolei - niż to zimno, mokro ponuro i spać się chce, a jak jest wyżto tylko się opalać.Wiatry zawsze wieją od wyższego do niższego ciśnienia. Ale nie po liniiprostej. Ruch obrotowy Ziemi powoduje, że na naszej północnej półkuliwygląda to tak, że wiatry rozchodzą się spiralnie od ośrodka wyżowegozgodnie z ruchem wskazówek zegara (w prawo), a do ośrodka niżowego -przeciwnie (czyli w lewo). Jest to dokładnie ten sam efekt, który powodujepowstawanie wiru w wannie, gdy wyciągniemy korek. Siła wiatru zależy odgradientu ciśnienia - tzn. od odległości izobar na mapie synoptycznej.
Izobara jest to linia na mapie łącząca punkty o tym samym ciśnieniu. Imciaśniej są położone kolejne izobary, tym silniej wieje.Teraz zacznę to wszystko komplikować. Wyobraźmy sobie, że z zachodu zbliżasię do nas masa wilgotnego powietrza (po prostu lezie niż), a ze wschodunadciąga gorące, suche, wyżowe powietrze. Gdzieś na pewno się spotkają. Tylko że takie spotkanie nigdy nie odbywa się pokojowo. Powstaje frontatmosferyczny, masy powietrza się mocują, przepychają, a ich walkę możemyobserwować w postaci silnych, nagłych porywów wiatru (szkwałów), no i burz.
Pamiętajmy też, że to wszystko się kręci (siła Coriolisa, czyli efekt wiru).
No i mamy tygiel. Dzisiaj dzięki wieloletnim pracom meteorologów, jak idzięki potężnym komputerom, można z grubsza przewidzieć pogodę na kilka dninaprzód, no i w miarę dokładnie na max 12h.
Jak określamy prędkość wiatru? Najbardziej popularną metodą określenia prędkości wiatru jest skalaBeauforta. Została utworzona przez irlandzkiego oficera floty brytyjskiej-sir Francisa Beauforta- w 1806 roku. Początkowo określała ile żagli rejowychmoże nieść fregata przy określonym wietrze. Czyli 12-ka oznaczała 12 żaglirejowych, czyli lekki wiatr. Później skalę odwrócono i teraz mamy tak:

stopień - nazwa wiatru - stan morza
0 - Cisza, Flauta - Gładkie
1 - Powiew - Zmarszczki na wodzie
2 - Słaby wiatr - Małe falki
3 - Łagodny wiatr - Duże falki, ich grzbiety mają wygląd szklisty
4 - Umiarkowany wiatr - Małe fale, na których grzbietach tworzy się piana. Słychać plusk.
5 - Dość silny wiatr - Szum morza przypomina pomruk, wiatr gwiżdże, faledłuższe (1.2 m), gęste, białe grzebienie.
6 - Silny wiatr - Tworzą się grzywacze, długa wysoka fala, szum morza. Falez pianą na grzbietach i bryzgi.
7 - Bardzo silny wiatr - Morze burzy się i piana zaczyna układać się wpasma.
8 - Sztorm - Umiarkowanie duże fale z poprzerywanymi, obracającymi sięgrzbietami. Pasma piany.
9 - Silny sztorm - Wielkie fale (2,75 m) z gęstą pianą. Grzbiety falzaczynają się zawijać. Znaczne bryzgi.
10 - Bardzo silny sztorm - Bardzo duże fale. Powierzchnia morza jest biała,fale przełamują się. Widoczność jest ograniczona.
11 - Gwałtowny sztorm - Nadzwyczaj wielkie fale.
12 - Huragan - Olbrzymie fale. Powietrze pełne piany i bryzgów. Morzecałkowicie białe pokryte bryzgami. Widzialność bardzo ograniczona.

--
Tomek Łangowski

<<powrót do ABC żeglowania